Er is een aftrekpost waar je als zzp'er automatisch recht op hebt. Je hoeft hem niet aan te vragen, niet aan te vinken, en je hoeft niet aan het urencriterium te voldoen. Toch bespaart hij je honderden tot duizenden euro's per jaar.
Het heet de MKB-winstvrijstelling.
Hoe werkt het?
De Belastingdienst trekt automatisch 12,7% af van je winst. Dat verlaagt je belastbaar inkomen, dus je betaalt minder belasting.
Technisch is het geen aftrekpost in de strikte zin, maar een vrijstelling. Een deel van je winst (12,7%) wordt vrijgesteld van inkomstenbelasting. Het effect op je aanslag is identiek aan dat van een aftrekpost, in gewoon taalgebruik worden de termen door elkaar gebruikt.
Je ziet het pas terug als je je aangifte invult op Mijn Belastingdienst. Het wordt automatisch berekend. Veel zzp'ers weten niet dat het bestaat.
Hoe de MKB-winstvrijstelling precies wordt berekend
De volgorde waarin de Belastingdienst aftrekposten toepast bepaalt over welk bedrag de MKB-winstvrijstelling van 12,7% wordt berekend. Niet over de bruto winst, maar over de winst nadat eventuele zelfstandigenaftrek en startersaftrek zijn verwerkt.
Een voorbeeld bij €60.000 winst, met urencriterium en starter:
12,7% van €60.000 zou €7.620 zijn geweest. Door de volgorde komt de vrijstelling lager uit (€7.037), omdat ze wordt toegepast over een kleiner bedrag. Dat verschil van bijna €600 is precies waar veel zzp'ers de MKB-winstvrijstelling onderschatten: ze rekenen 12,7% over de bruto winst, terwijl de werkelijke vrijstelling lager is.
Wat de MKB-winstvrijstelling oplevert bij verschillende winstniveaus
De vrijstelling werkt progressief gunstiger naarmate de winst hoger is, omdat een groter deel van het inkomen in een hoger marginaal belastingtarief valt. Hieronder vier scenario's. De belastingschijven 2025 zijn 35,82% tot €38.441, 37,48% tot €76.817 en 49,50% daarboven.
€20.000 winst (parttime zzp'er, geen urencriterium)
Geen zelfstandigenaftrek, geen startersaftrek. 12,7% van €20.000 is €2.540 vrijstelling. Bij een marginaal tarief van 35,82% scheelt dat ongeveer €910 belasting.
€40.000 winst (zzp'er met urencriterium, geen starter)
Zelfstandigenaftrek van €2.470 brengt de winst naar €37.530. 12,7% van €37.530 is €4.766 vrijstelling. Het bedrag valt grotendeels in de eerste schijf, dus bij een gemengd marginaal tarief rond 36% scheelt dat ongeveer €1.720 belasting.
€80.000 winst (zzp'er met urencriterium)
Zelfstandigenaftrek van €2.470 brengt de winst naar €77.530, een deel valt al in schijf 3. 12,7% van €77.530 is €9.846 vrijstelling. De besparing loopt op tot ongeveer €4.520 omdat een deel in het hoogste tarief wordt vrijgesteld.
€120.000 winst (zzp'er met urencriterium)
Zelfstandigenaftrek van €2.470 brengt de winst naar €117.530. 12,7% daarvan is €14.926 vrijstelling. Een groot deel valt in de schijf van 49,50%, waardoor de belastingbesparing oploopt tot ongeveer €7.090.
Wat opvalt aan deze vier voorbeelden: de vrijstelling in absolute zin verzesvoudigt tussen €20.000 en €120.000 winst, terwijl de winst zelf vervijfvoudigt. De belastingbesparing groeit nog harder, omdat een steeds groter deel van het inkomen in de hoogste schijf valt. Voor zzp'ers met een hogere winst is de MKB-winstvrijstelling daardoor in verhouding gunstiger dan voor zzp'ers met een lagere winst. Tegelijk geldt: ook bij €20.000 winst levert de vrijstelling al bijna €1.000 belastingbesparing op, en daar hoef je niets voor te doen.
Voor wie zelf wil rekenen voor een specifieke winst staat er een ZZP belasting calculator waarmee de vrijstelling en de geschatte belasting in één keer worden uitgerekend.
Geen urencriterium: voor wie is dit relevant?
Dat de MKB-winstvrijstelling geen urencriterium kent, is voor sommige groepen zzp'ers belangrijker dan voor anderen. Vier situaties waarin het verschil maakt.
Parttime zzp'ers met een vaste baan ernaast
Bij een baan van 32 uur per week en een actieve zzp-praktijk in de avonden lukt het op jaarbasis vrijwel nooit om aan 1.225 uur te komen. De zelfstandigenaftrek vervalt, maar de MKB-winstvrijstelling blijft. Voor hoe het urencriterium precies werkt en wat wel en niet meetelt, lees urencriterium 1.225 uur: wat telt mee en wat niet.
Net gestarte zzp'ers in hun eerste kalenderjaar
Wie in oktober start, kan 1.225 uur in dat kalenderjaar onmogelijk halen. Er is geen pro-rata regel. In het startjaar is de MKB-winstvrijstelling vaak de enige aftrekpost waar de starter recht op heeft. Een complete checklist voor net-gestarte zzp'ers staat in eerste keer aangifte als zzp'er.
Zzp'ers die langdurig ziek zijn geweest
Een groot deel van het kalenderjaar uit de running door ziekte betekent meestal geen 1.225 uur, ook al telt een deel van de ziekteperiode mee onder voorwaarden. De MKB-winstvrijstelling blijft sowieso staan en compenseert deels het wegvallen van de zelfstandigenaftrek.
Zzp'ers die bewust parttime ondernemen
Bijvoorbeeld in combinatie met zorg voor kinderen of een tweede activiteit. Bewust onder de 1.225 uur blijven kost de zelfstandigenaftrek, maar de vrijstelling van 12,7% gaat niet verloren. Voor zzp'ers met een kleine onderneming naast andere bezigheden is dat vaak het belangrijkste fiscale voordeel.
Hoe het percentage zich heeft ontwikkeld
De MKB-winstvrijstelling werd ingevoerd in 2007 om ondernemerschap fiscaal aantrekkelijker te maken. De gedachte achter de regeling: ondernemers die winst maken nemen risico, investeren en bouwen op. Een vrijstelling op een vast percentage van de winst zou dat risico belonen zonder dat ondernemers er actief iets voor hoefden te doen. Het percentage is sinds invoering meerdere keren aangepast.
Tot en met 2024 bedroeg de vrijstelling 14,0%. Vanaf 2025 is het percentage verlaagd naar 12,7%. Voor een zzp'er met een belastbare winst van €50.000 betekent die verlaging ongeveer €240 minder vrijstelling per jaar.
Verdere aanpassing van het percentage is in het Belastingplan voor de komende jaren onderwerp van discussie. Een eventuele verdere verlaging zou vooral hogere winsten raken, omdat de vrijstelling daar in absolute zin het meest oplevert. Voor de aangifte over 2025 geldt 12,7% en daar verandert niets meer aan.
Wat als je in 2025 verlies maakte
Bij verlies werkt de MKB-winstvrijstelling omgekeerd. 12,7% van het verlies wordt afgetrokken van het verlies dat je mag verrekenen. Dat klinkt nadelig en is het ook in een verliesjaar.
De rekenregel: verlies × 87,3% = verrekenbaar verlies. Bij een werkelijk verlies van €10.000 wordt het verrekenbare verlies €8.730. De verliesverrekening met andere jaren is daardoor lager dan het werkelijke verlies dat is geleden.
Verliezen mogen drie jaar terug worden verrekend (carry-back) en negen jaar vooruit (carry-forward). Voor zzp'ers met sterke schommelingen tussen winst- en verliesjaren is dat ongunstig: in verliesjaren snijdt de vrijstelling in de toekomstige aftrek, in winstjaren mist een deel van de vrijstelling. Dat is een bewuste keuze van de wetgever om misbruik te voorkomen, maar het maakt de regeling minder gunstig dan het op het eerste gezicht lijkt voor ondernemers met een grillig verloop.
In de aangifte hoef je hier niets aan te rekenen. Mijn Belastingdienst past het verlies en de vrijstelling automatisch toe. Wat handig is om te weten: het verrekenbare verlies dat op je aanslag verschijnt is 87,3% van het werkelijke verlies, niet 100%. Dat verschil verklaart waarom een verliesaanslag soms lager uitvalt dan ondernemers verwachten op basis van hun eigen administratie.
Samenspel met andere aftrekposten
De volgorde waarin aftrekposten worden toegepast is bepalend voor wat de MKB-winstvrijstelling oplevert. De Belastingdienst hanteert deze volgorde, van eerst naar laatst:
1. Zelfstandigenaftrek
€2.470 in 2025, als je aan het urencriterium voldoet. Wordt eerst van de winst afgetrokken.
2. Startersaftrek
€2.123 in 2025, bovenop de zelfstandigenaftrek in maximaal drie van je eerste vijf jaar. Wordt direct na de zelfstandigenaftrek toegepast.
3. Oudedagsreserve
Een eventuele toevoeging aan de fiscale oudedagsreserve wordt vóór de MKB-winstvrijstelling van de winst afgehaald. Pas op het bedrag dat overblijft, wordt de vrijstelling berekend.
4. MKB-winstvrijstelling 12,7%
Wordt toegepast over de winst nadat zelfstandigenaftrek, startersaftrek en eventuele oudedagsreserve zijn verwerkt.
5. Investeringsaftrek (KIA)
Komt boven de MKB-winstvrijstelling. Bij investeringen boven €2.901 in een jaar geldt een extra aftrek die ná de winstvrijstelling van het inkomen wordt afgetrokken.
In de praktijk hoeft die volgorde niet zelf te worden toegepast. Mijn Belastingdienst rekent het automatisch in de juiste volgorde door zodra de bedragen worden ingevuld.
Veelgestelde vragen
Moet ik de MKB-winstvrijstelling apart aanvragen?
Nee. De Belastingdienst past de vrijstelling automatisch toe op je aangifte zodra je winst uit onderneming opgeeft. Er hoeft niets aangevinkt of ingevuld te worden.
Krijg ik de MKB-winstvrijstelling automatisch als ik niet aan het urencriterium voldoe?
Ja. Het urencriterium geldt alleen voor de zelfstandigenaftrek en startersaftrek. De MKB-winstvrijstelling van 12,7% kent geen urencriterium en geldt voor iedere ondernemer voor de inkomstenbelasting.
Geldt de MKB-winstvrijstelling ook voor BV's?
Nee. De vrijstelling is alleen voor ondernemers voor de inkomstenbelasting (eenmanszaak, vof, maatschap). Een BV valt onder de vennootschapsbelasting en heeft een eigen tariefstructuur zonder MKB-winstvrijstelling.
Is de MKB-winstvrijstelling een aftrekpost of een vrijstelling?
Technisch een vrijstelling. Een deel van je winst (12,7%) wordt vrijgesteld van inkomstenbelasting. Het effect op de aanslag is identiek aan dat van een aftrekpost. In gewoon taalgebruik worden de termen door elkaar gebruikt.
Kan ik de MKB-winstvrijstelling combineren met de zelfstandigenaftrek?
Ja. Beide worden toegepast als je aan het urencriterium voldoet. Eerst de zelfstandigenaftrek (en eventueel startersaftrek), daarna de MKB-winstvrijstelling van 12,7% over wat overblijft.
Wat als mijn winst negatief is na alle andere aftrekposten?
Bij een negatieve winst werkt de vrijstelling omgekeerd: 12,7% van het verlies wordt van het verrekenbare verlies afgehaald. Het verrekenbare verlies komt daardoor uit op 87,3% van het werkelijke verlies, te verrekenen met andere jaren.